داروی هومیوپاتی آپومورفینوم هیدروکلریکوم⁽¹⁾
یک آلکالوئید⁽²⁾ که از تجزیه مورفین با اسید هیدروکلریک به دست میآید.
این آلکالوئید با قند شیر ساییده میشود (تریتور میشود).
این دارو در مواردی به کار میرود که تمایل به استفراغ «شدید» به دلایل مختلف وجود داشته باشد: اعتیاد به الکل، مسمومیت با مواد افیونی، استفراغ بارداری، دریازدگی، استفراغ بازتابی (رفلکسی) و استفراغ ناشی از تومور مغزی. استفراغ ناگهانی و کامل است – تمام محتویات معده تخلیه میشود – و با تهوع یا درد همراه یا پیشآمده نیست. آپومورفینوم را باید برای سایر حالات حاد مانند گاستروانتریت⁽³⁾ و پنومونی⁽⁴⁾ نیز در نظر داشت، هرگاه این استفراغ شدید و کامل مشخصه اصلی باشد.
امروزه این دارو در بیمارانی که مصرف بیش از حد مواد توهمزا مانند ماریجوانا، ال.اس.دی و غیره داشتهاند، کاربرد دارد. این بیماران دچار ضعف، رنگپریدگی، تعریق میشوند و به آسانی با کوچکترین تلاشی – به ویژه تلاش چشم مانند متمرکز کردن دید از طریق دوربین عکاسی – استفراغ میکنند.
یکی از ویژگیهای آپومورفینوم این است که بین نوبتهای استفراغ، خمیازه کشیدن دیده میشود. همچنین خوابآلودگی، ضعف شدید و تمایل به غش کردن پس از استفراغ وجود دارد. این دارو برای بیمارانی که از استفراغ رنج میبرند و رنگپریده، خسته، خوابآلود به نظر میرسند و مدام خمیازه میکشند، اما نشانههایی از رنج و ناراحتی ندارند، مورد نیاز است. در بیشتر موارد، درد و تهوع وجود ندارد. با این حال، اگر استفراغ با تهوع، بیحالی، تعریق، بزاق ریزش و اشک ریزش همراه باشد نیز این دارو اندیکاسیون دارد.
در استفراغ ناگهانی، آسان و مداوم بدون هیچ آسیبشناسی زمینهای، که بیمار بین نوبتهای استفراغ نسبتاً حالش خوب است (به جز اینکه خوابآلود است و زیاد خمیازه میکشد و دست و پا را دراز میکند)، این دارو اختصاصی (اسپسیفیک) است و حتی پیش از ایپکاکوآنا⁽⁵⁾ یا وراتروم آلبوم⁽⁶⁾ باید تجویز شود.
بار دیگر، استفراغ علامت برجسته است: استفراغ بارداری؛ استفراغ به دلایل روانی؛ موارد شدید خستگی مفرط همراه با استفراغ؛ استفراغ در اعتیاد به الکل؛ احساس گرمای ناگهانی که در تمام بدن میدود و به دنبال آن استفراغ؛ غش کردن یا خوابآلودگی پس از استفراغ.
بیمار معمولاً از نظر ذهنی کُند است، فکر کردن برایش دشوار است و از پاسخ دادن به سؤالات بیزار است.
اضطراب ناگهانی ممکن است در ناحیه پیشقلبی (پرهکوردیال)⁽⁷⁾ احساس شود و/یا فشار در قفسه سینه.
سر: سرگیجه همراه با لرز. کُندی ذهنی که میتواند به صورت سنگینی سر یا سردرد یا سرگیجه حس شود.
چشمها: تزریق ملتحمه⁽⁸⁾ و اشک ریزش.
معده: تمایل شدید به استفراغ. استفراغ ناگهانی بدون تهوع قبلی. استفراغ با تهوع و بیحالی پیش میآید. آب یا شیر بلافاصله پس از نوشیدن استفراغ میشود.
قفسه سینه: تنفس نامنظم و سریع. نبض سریع و نامنظم.
اعتیاد به الکل. اعتیاد به تریاک. استفراغ بارداری. دریازدگی. استفراغ مغزی (سربرال). استفراغ بازتابی (رفلکسی).
ایپکاکوآنا، وراتروم آلبوم، اپیوم⁽⁹⁾، زینکوم⁽¹⁰⁾.
⁽¹⁾ آپومورفینوم هیدروکلریکوم (Apomorphinum hydrochloricum): مشتقی از مورفین که با حذف یک مولکول آب از مورفین به دست میآید. برخلاف مورفین، اثر ضددردی ندارد بلکه یک محرک قوی مرکز استفراغ در بصل النخاع است.
⁽²⁾ آلکالوئید (Alkaloid): ترکیب آلی طبیعی (اغلب با منشأ گیاهی) که دارای نیتروژن است و اثر فیزیولوژیکی قوی بر بدن دارد. مورفین، کافئین، نیکوتین و کوکائین از جمله آلکالوئیدها هستند.
⁽³⁾ گاستروانتریت (Gastroenteritis): التهاب همزمان معده و روده کوچک که معمولاً با اسهال، استفراغ و درد شکم همراه است.
⁽⁴⁾ پنومونی (Pneumonia): التهاب بافت ریه که اغلب در اثر عفونت ایجاد میشود و با سرفه، تب، لرز و دشواری در تنفس همراه است.
⁽⁵⁾ ایپکاکوآنا (Ipecacuanha): داروی هومیوپاتی تهیه شده از ریشه گیاه ایپکاک. مشخصه اصلی آن تهوع و استفراغ مداوم همراه با حالت تهوع مداوم، زبان تمیز و تنفس پاک، و بدتر شدن با حرکت است.
⁽⁶⁾ وراتروم آلبوم (Veratrum album): داروی هومیوپاتی تهیه شده از گیاه خربق سفید. مشخصه اصلی آن استفراغ و اسهال شدید همزمان، همراه با افت فشار خون، عرق سرد بر پیشانی، ضعف مفرط و تمایل به غش کردن است.
⁽⁷⁾ ناحیه پیشقلبی (Precordial region): ناحیه قدامی قفسه سینه که بر روی قلب و پایین جناغ سینه قرار دارد.
⁽⁸⁾ تزریق ملتحمه (Injection of conjunctivae): قرمزی و پرخونی عروق ملتحمه چشم (سفیدی چشم).
⁽⁹⁾ اپیوم (Opium): داروی هومیوپاتی تهیه شده از شیره خشک شده خشخاش. مشخصه اصلی آن بیدردی، بیحسی، بیخوابی یا خواب عمیق با خروپف، و یبوست شدید است.
⁽¹⁰⁾ زینکوم (Zincum metallicum): داروی هومیوپاتی از فلز روی. مشخصه اصلی آن بیقراری با حرکت مداوم پاها (سندرم پای بیقرار)، ضعف شدید پس از کوچکترین تلاش، و بدتر شدن با شراب و محرکها است.
