خلاصه مقاله
توضیح مقدمه: توی بدن ما سلولهایی به نام "بازوفیل" وجود داره. روی سطح این سلولها آنتیبادیهایی از نوع IgE هست. وقتی این سلول در معرض یک ماده محرک مثل "آنتیبادی ضد IgE" قرار میگیرد، تحریک شده و دانههای داخل خودش (گرانولها) را خالی میکند که به این فرآیند "دگرانولاسیون" میگویند. این پدیده در آلرژی اهمیت دارد.
آزمایش اصلی: محققان یک آنتیبادی ضد IgE را برداشتند و آن را بارها و بارها در آب رقیق کردند. رقتها به قدری بالا بود (مثلاً 1 به 10 به توان 120) که دیگر حتی یک مولکول از آنتیبادی در محلول باقی نمیماند. طبق قوانین شیمی و فیزیک، بعد از یک حدی (عدد آووگادرو) دیگر مادهای در کار نیست و آب باید مثل آب معمولی عمل کند.
نتیجه شگفتانگیز: اما وقتی این رقتهای فوق العاده بالا را روی سلولهای بازوفیل ریختند، دیدند که سلولها هنوز هم تحریک میشوند و دگرانولاسیون انجام میدهند. این واکنش به صورت امواجی از فعالیت در رقتهای مختلف دیده میشد. یعنی در برخی رقتهای خاص، سلولها واکنش نشان میدادند و در رقتهای بینشان، واکنشی دیده نمیشد.
کنترلها: برای اینکه مطمئن شوند اشتباه نکردهاند، آزمایش را کور (blind) انجام دادند (یعنی کسی که سلولها را میشمرد نمیدانست کدام نمونه رقیق شده و کدام آب خالی است) و باز هم نتیجه یکسان بود. وقتی از آنتیبادی کنترل (مثلاً ضد IgG که نباید این سلولها را تحریک کند) استفاده کردند، در رقتهای بالا هیچ واکنشی ایجاد نشد.
یافته کلیدی: آنها متوجه شدند که برای دیده شدن این اثر، تکان دادن شدید محلول در حین رقیقسازی (مثلاً با ورتکس) ضروری است. اگر محلول را به آرامی مخلوط میکردند، اثر از بین میرفت.
نتیجهگیری مقاله
نویسندگان در پایان مقاله خود به این نتیجه میرسند که:
ماده فیزیکی وجود ندارد: در این رقتهای فوق العاده بالا، بر اساس محاسبات، حتی یک مولکول از ماده اولیه (آنتیبادی) باقی نمانده است. پس چیزی که باعث تحریک سلولها شده، خود ماده نیست.
اطلاعات منتقل شده است: با وجود نبود ماده، "اطلاعات" خاصی که بتواند اثر بیولوژیکی داشته باشد، از ماده اولیه به آب منتقل شده است. این انتقال اطلاعات به فرآیند رقیقسازی و تکان دادن شدید وابسته است.
آب حامل اطلاعات است: آنها پیشنهاد میکنند که آب میتواند به نوعی نقش یک "قالب" (template) را بازی کند. یعنی ساختار مولکولی یا شبکه هیدروژنی آب به گونهای تغییر میکند که بتواند اثر مولکول اصلی را تقلید کند.
تأییدکننده فرضیه "حافظه آب": این مقاله یکی از قویترین شواهد آزمایشگاهی برای فرضیهای است که به "حافظه آب" معروف است. البته این فرضیه هنوز بسیار بحثبرانگیز است و جامعه علمی بزرگ آن را نپذیرفته است، چون تکرار این نتایج توسط دیگر دانشمندان بسیار دشوار بوده است.
به زبان خیلی خودمانی: دانشمندان این آزمایش را انجام دادند تا ببینند آیا آب میتواند "خاطره" مادهای را که قبلاً در آن بوده، حفظ کند یا نه. جواب آزمایش این بود: انگار که میتواند! ولی خودشان هم میگویند که این پدیده را درک نمیکنند و فقط واقعیت آن را گزارش میدهند.
External URL
https://www.nature.com/articles/333816a0?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article
